sosyal-paylasim twitter sosyal-paylasim facebook

Ağzıkarahan Tarihi Güzellikleri

ağzıkarahan tarihi güzellikleri

Ağzıkarahan, Aksaray ve Nevşehir karayolunun 15. Km’sinde yer alan bir kervansaraydır. Han, Osmanlı kaynaklarına ismini Hoca Mesud Hanı olarak geçirmiştir ve yakınında bulunan Ağzıkara köyü nedeniyle şimdilerde kervansaray Ağzıkarahan adıyla anılmaktadır.

Han miladi takvime göre 1231 yılında Alaadin Keykubat tarafından başlatılmış ve 1239 tarihinde Gıyaseddin Keyhüsrev hanı tamamlatmıştır. Hanın kitabelerinde ise buranın Alaaddin Keykubat’ın son hükümdarlık dönemi ve Gıyaseddin Keyhüsrev’in ilk hükümdarlık dönemi zamanında Hoca Mesud tarafından yaptırıldığı yazılıdır.Han portalına baktığımızda Selçuklu devri mimarisinin tüm süslerini ve hususi eserlerini görüyoruz. Eski zamanlarda kitapları kopyalayan kişilere ağzıkara denirdi. Çünkü hattatlar yazdıkları yanlış kelimeleri silebilmek için önce parmaklarını ağızlarına getirir sonra yanlışları düzeltirlerdi. Bu nedenle daima ağızlar kara olurdu. Büyük Türk Sadrazamlarından olan Nevşehirli Damat İbrahim Paşa bu hattatların ayaklanması neticesinde şehit olmuştur. Tarih de onun ölümünü hazırlayanların ağzıkara ya da karaağızlılar olduğunu yazmıştır.

Sadrazamın ölümüne neden olan hattatları bu şekilde nitelendirmiştir. Yakınlarda olan bu köyün adını da kitap kopyacılığından aldığı sanılıyor. Hoca Mesud Hanı zamanla köy nedeniyle Ağzıkarahan olarak anılmaya başlamış ve o şekilde kalmıştır.

Ağzıkarahan kervansarayında hamamlar, yazlık ve kışlık yerler ile imaretler bulunur. Ayrıca çeşmeleri ve gözetleme kulesi ile her ayrıntının yer aldığı bir kervansaraydır. Bu kervansaray kale gibi görünür. Çünkü eskiden İpek Yolu’nu kullanarak buraya zengin tüccarlar gelirmiş ve onların güvenliğini sağlamak amacıyla burası kale gibi surlar ve yüksek duvarlarla yapılmış. Zamanla burası askeri sığınak gibi korunma ve askerlerin konaklaması amacıyla da kullanılmış. Moğol saldırılarında kale görevi görmüş.

Duvarlarının üstünde yapının dört tarafında kale burçlarındaki gibi dendanlar yer alır. Hacı Ali Paşa Aksaray’daki köprülerden biri hasar alınca onarılması için bu hanın üstünde bulunan dendanları söktürerek köprüyü tamir ettirmiştir.
Hanın giriş kapısının köşelerinde ve taç kapının bulunduğu batı ve güney duvarlarda hariç, kalan tüm kenarlarda 14 tane ağırlık kulesi şeklinde payandalar bulunur. Taç kapının ayvanı kuzey ve doğu duvarında yer alan ayvanın karşısında yer alır. Avlunun batı ve güney duvarlarına baktığımızda taç kapıdan sonra olan kısımda ise avlu yönleri açık tonoz ile örtülü 3 minik mekan ve bu mekanların arkasında olan yerde tine tuğla ve harçtan örülmüş olan tavan örtüsü bulunur. Kapıdan girildiğinde hana gelen ve konaklayacak olan yolcuların eşyalarını bırakabilecekleri odalara geçilir ve önü açık olan revaklardan geçilir. Konaklayacak yolcuların abdest alabilmeleri için yapılmış olan abdestlik burasın sağının en sonunda kalır.