sosyal-paylasim twitter sosyal-paylasim facebook

Ağzıkarahan Hoca Mesud Hanı Mimari Özellikleri

Aksaray ve Nevşehir karayolunun 15inci kilometresinde yer alan bölge kervansaraydır. Açık ve kapalı bölgeleri bulunan yerler han tarzındadır.

Eski kaynaklara bakıldığında burası Hoca Mesud Hanı olarak geçer. Kervansarayda bugün kullanılan Ağzıkarahan ismi yeni yeni literatürde yerini almaktadır. Burası adını aslında yakınında bulunan köyden alır.İnşasına özel bulunan yuvalarda iki kitabe bulunur. Bu kitabelere göre han hicri olarak 628 yılında yapılmış. Bu miladi olarak 1231 yılına tekabül eder. Hicri takvime göre 637 ve miladi takvime göre 1239 ya da 1240 yılları arasında Selçuklu Devleti’nin hükümdarı 1. Alaaddin Keykubat ile onun oğlu 2. Gıyaseddin Keyhüsrev’in hükümdarlık günlerinde inşa edilmiştir.

Depositphotos_32338697_xs

Yıllarına bakılırsa 1219 ila 1236 ve 1236 ve 1244 yılında inşası devam etmiş ve 1245 yılında tamamlanmıştır. Giriş kapısı ise kervansarayın ekseni ve kapalı alan girişi ile aynı doğrultuda değildir. Taç kapının olduğu güney ile batı duvarı ve yapının köşeleri hariç diğer kenarlarda 14 tane ağırlık kulesi olmuş olan payandalar bulunur.

Taç kapının eyvanı ise kuzey ve doğu duvarlarında bulunan eyvanın karşısına denk gelmektedir. Avluda bulunan barı duvarının taç kapıdan sonraki bölümünde avlu yönleri açık tonoz ile örtülmüş üç adet küçük mekan ve bu alanların arkasında kalan yeni tonoz ile örtülmüş olan bir diğer mekan bulunur. Kapıdan hana gelen yolcuların konaklayacakları ve eşyalarını koyup koruyabilecekleri odalar yer alır. Buradan aynı zamanda revakların bulunduğu yere giriş yapılmaktadır. Gelen yolcuların abdest alacakları abdestlik bölümü ise sağ kısmın sonunda yer alır. Kapalı alanın olduğu giriş istikametinde tonoz ile örtülmüş olan orta sahın ve yanlarda ise dik koyulmuş belik tonoz ile örtülmüş enine doğru altı adet sahın bulunur. Buranın ortasında da aydınlık açıklığı yer alır.

Birbirine kemerler ile bağlanmış olan köşk mescit dört ayak üzerine oturtulmuştur ve avlunun ortasına konumlandırılmıştır. Mescidin kapısı ise kuzey ve batı yönündedir. Bu kısma ise iki yandan merdiven ile çıkılır. Merdivenlerin alt bölgeleri mukarnaslıdır. Kesme taştan yapılmış olan yapı, güney ve batı duvarlarındaki ana taç kapı ile avludan kapalı bölge geçilen taç kapı üzerinde toplanılmış tezyinatı bulunur. Mescit, iç portal ve dış portal tezyinatları ile ayrıntı bir düzenleme göze çarpar. Sadece buradaki dış portal ile iç portalın aynı eksen üzerinde bulunmaması tezyini sayesinde olan birliği dağıtmış gibi bir görüntü ortaya çıkarır.

4 çerçevesi dış portalda görünür. En geniş çerçevesinde 9, 10 ve 12 kollu yıldızlar bulunur. Yarım kubbeciği ise dokuz sıra mukarnaslıdır. Burada güçlü bir ışık ve gölge uyumu oluşturulmuştur. Kemer üzerinde kitabe yer alır. İç portalında iç sıra bordür bulunur. Temel bordür üzerinde on kollu yıldızlar konumlanmıştır. Ortalarında da rozetler bulunur. Avlunun ortasına baktığımızda Sultan Han’ınkine benzeyen bir köşk mescit yer almıştır. Bu köşk mescit tezniyatı çok az olsa da günümüze kadar iyi muhafaza edilmiştir. Han’ı Vakıflar Genel Müdürlüğü 1967 yılında tamir etmeye başlamış ve yarım bırakmıştır. Fakat yapı bütünüyle ayaktadır.

Han Selçuklulardan kalma en iyi durumda olan kervansarayıyla ünlü olduğu gibi Ağzıkarahan lokumlarıyla da ünlüdür. Burada bulunan lokumlar özenle gelen misafirlere ikram edilir ve satışı yapılır. Sade lokumdan sarma lokuma güllü lokumdan kavrulmuş lokuma kadar istediğiniz her türlü lokum çeşidinden damak tadınıza uygun olanı seçebilirsiniz. Hem bir hatıra olarak lokumları alabilir hem de sevdiklerinize gezip görmeye gittiğiniz Ağzıkarahan’dan bir hediye götürebilirsiniz.