sosyal-paylasim twitter sosyal-paylasim facebook

Ağzıkarahan Genel Özellikleri

Ağzıkarahan genel özellikleri

Kuzey tarafında Kırşehir’in bulunduğu, doğusunda Nevşehir’in, güney doğu tarafında Niğde’nin, kuzey batı tarafında Ankara’nın batı ile güney yönlerinden de Konya ile çevrelenmiş olan yerde Aksaray bulunmaktadır. Ağzıkarahan beldesi ise aksaray ile Nevşehir karayollarının 15. Kmsi üzerinde yer almaktadır.

Aksaray ili Türkiye’nin ikinci en büyük gölü olan tuz gölünün güney doğusunda yer almakta olup ilin yer şekillerini Hasan Dağı, Ekecik Dağı ve Melenzi dağları ile eski volkanik dağlar ve dağlardan püskürmüş olan

lavlar tarafından meydana getirilmiş olan ovalar ile platolar oluşturmaktadır. Bölge olarak Kapadokya’da yer alan il milattan önce sekiz binli zamanlarda iskan edilmeye başlanmıştır. Akeramik Neolitik Dönemine ait olan Aşıklı Höyük ise Anadolu’nun ilk köy yerleşim merkezlerinden biridir. Zamanla yani tarih içerisinde Aksaray ile bir çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Zamanında en önemli ticaret merkezi görevini üstlenmiş bölgesi ise Acemhöyük’tür. İl içinde daha sonra da Hitit, Selçuklu, Bizans ve Osmanlı medeniyetlerinin dönemleri geçmiştir. Ağzıkarahan Kervansarayı da eski dönemlerde Selçuklu ve Osmanlı‘ nın ticaretinde nice kervanların konağı olmuştur. Zamanında böyle önemli imparatorlulara ev sahipliği yapmış olması ise Ağzıkarahan Kervansarayı‘ nın günümüzde de önemini korumasına sebep olmaktadır. Ve bu önem her geçen gün artmaktadır. Bu sebeple de Ağzıkarahan gezilmesi, görülmesi ve değerinin bilinmesi gereken çok ama çok önemli tarihel ve kültürel yerlerden bir tanesi olmayı hak etmektedir. Ayrıca Ağzıkarahan Lokumlarının da mutlaka tadına bakılmalıdır.

Peki Ağzıkarahan ismi nereden geliyor?

Eski zamanlarda kitapları kopyalayan kişilere yani kopya edenlere‚ ağzıkara’denilirmiş. Hattalar da yazdıkları yanlış olan kelimeleri ağızları ile yalayarak temizlemeye çalıştıkları için ağızları hep kara olur imiş. Hatta Büyük Türk Sadrazamlarından olan Nevşehirli Damat İbrahim Paşa da hattatların ayaklanması ile şehit edilmiştir. Tarihimizde de onun ölümüne sebep olanlar ağzı karalar, kara ağızlılar denilerek anılmaktadırlar. Bu köyünde adının bu bilgilerden yola çıkılarak alındığı düşünülmektedir.

Ağzıkarahan kervansarayının mimarisi selçuklu kervansarayları içinde en ağır köşe kuleleri ve avluların yan tarafına alınöış taş kapıları ile kale görünümüne sahip olanlarıdır. Tamamı ile kesme taşlardan yapılmış olan binanın açık havlu olan bölümünde dört eyva sembolü yaşatılmaktadır. Avlunun orta yerinde ise iki taraftan basamaklar ile çıkılan sultan hanlarının fevkani be köşk mesvidi yer almaktadır. Kapalı kısma geçerilen içerde ki kapı da dış kapılarda ki gibi geometrik motif ve çizgiler ile dikkat çekmektedir. Tüm yapıda geometreik desenlerin olması fazlaca ilgi görmekte ve merak uyandırmaktadır. Ağır payelerini bir araya getiren kemerler üzerinde de orta eksene dik geliştirikmiş tonozlu altı tane nef ve eksenin üzerinde de aydınlık kubbesi bulunmaktadır. Bu bahsettiğimiz kubbe de avluda ki köşk mescidin kubbeleri mukarnaslıdır. Bulunmakta olduğu köy ile aynı adı taşımakta olan kervansarayın diğer adı ise Hoca Mesud Kervansarayı’dır. Ağzıkarahan kitabesinde anlatılana göre yapımına zengin tüccarlardan olan Hoca Mesun Bin Abdullah tarafından 1231 de başlanmış olup 1239’da yapımı tamamlanmıştır. Kervansaray’a ait hol kısmı da 1Alaaddin Keykubat döneminde, avlusu da 2.Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında tamamlanmıştır.

Ağzıkarahan Kervansarayı, hamamı, kışlığı, yazlık yerleri ve imareti, çeşmeleri, gözetleme kulesi ile her şeyi tam olan yani tam teşekküllü bir kuledir. Aynı zamanda askeri konak görevi görmektedir ve çok sağlam yapılmıştır hatta öyle sağlamdır ki Hacı Ali Paşa Aksaray ilinde ki köprülerden birini tamir ederken taşları buh an üzerinde bulunan dişlerden sökmüştür.

Kapadokya Bölgesinin iç kısmında yer alan Aksaray ilinin o dönemlerde ki ilk yerleşim yerlerinden olduğunu hatırlatmalıyız. Hatta M.Ö. 3000-2000 yılları arasında da Asur ticaret Kolonleri devrinde en önemli ticaret merkezlerinden biri de Acemhöyük olmuştur.